21 listopada 2017. imieniny: Albert, Janusz, Konrad
  × strona główna
° Sławni ludzie
sławni ludzie z naszej gminy
  

Ranking stron
www.gmina.pl
- zagłosuj >>
Sławni ludzie
Andrzej Łaskarz Gosławski
Łaskarzew prawa miejskie otrzymał z rąk króla Władysława Jagiełły w roku 1418, na prośbę biskupa poznańskiego Andrzeja Łaskarza Gosławskiego. Od nazwiska biskupa miasto przyjęło swoją nazwę.

Andrzej Łaskarz z Gosławic herbu Godziemba (1362 - 1426) - biskup poznański, dyplomata i prawnik.

Jego ojcem był komes Łaszcz z Gocławic, pełniący funkcję podłowczego lądzko-konińskiego, zaś matką Dorota (prawdopodobnie spokrewniona z biskupem poznańskim Piotrem Wyszem). Naukę rozpoczął w Brodnicy, a następnie w 1379 podjął studia na Uniwersytecie Karola w Pradze, gdzie przed 1392 uzyskał tytuł bakałarza z dziedziny dekretów, jednak studia zakończył dopiero w 1393. Następnie udał się na Uniwersytet w Padwie, gdzie z tej samej dziedziny uzyskał w 1405 tytuł doktorski.

Już w roku 1392 został prepozytem włocławskim i sprawował ten urząd do 1414. Również w 1392 rozpoczął karierę dyplomaty posłując do wielkiego mistrza krzyżackiego Konrada von Wallenrode. W 1397 został kanclerzem królowej Jadwigi, a rok później (w 1398) kapituła włocławska chciała wybrać go biskupem, jednak sam Andrzej odstąpił tron popieranemu przez króla Mikołajowi Kurowskiemu. Przed 1402 został kanonikiem płockim, a w 1405 pełnił funkcję kapelana króla Niemiec Ruprechta Wittelsbacha. W 1409 został kolektorem papieskim w Polsce, a także wziął udział, wraz ze swoim krewnym, biskupem poznańskim Piotrem Wyszem, w soborze w Pizie i pielgrzymce do Ziemi Świętej. W 1411 wraz z Jakubem Śledziem posłował do antypapieża Jana XXIII zanosząc mu skargę na Krzyżaków łamiących I pokój toruński. Rozwijała się również jego kariera duchowna. Już w 1413 był dziekanem krakowskim, kanonikiem gnieźnieńskim i poznańskim. Rok później (w 1414) został protonotariuszem papieskim i biskupem poznańskim. W międzyczasie od 1412 do 1414 z ramienia Władysława Jagiełły występował jako prokurator w procesie między Polską a Zakonem, a następnie udał się jako członek oficjalnej polskiej delegacji na sobór w Konstancji, gdzie brał głównie udział w pracach komisji do spraw wiary i w rozprawach między Polską a Krzyżakami. Dał się tam również poznać jako zwolennik reformy kościoła i koncyliarysta.

W 1419 znalazł się w orszaku króla podczas jego zjazdu z cesarzem w Nowym Sączu, a w roku 1420 znalazł się w poselstwie na sejm Rzeszy, który odbywał się we Wrocławiu, a podczas którego cesarz rozpatrywał spory polsko-krzyżackie. W tym samym roku wziął udział w synodzie zwołanym przez Mikołaja Trąbę do Wielunia. W 1422 ponownie brał udział w procesie z Krzyżakami, występując tym razem jako świadek, a w 1423 wziął udział w soborze w Pawii. W 1424 wraz z Pawłem Włodkowicem posłował do Rzymu, gdzie odpierali oni przed papieżem krzyżackie zarzuty. Podczas tego pobytu złożył również rezygnację z tronu biskupiego, która nie została jednak przyjęta.

Jako zarządca diecezji poznańskiej zasłynął jako prawodawca. Wydane przez niego statuty podniosły karność duchowieństwa i poprawiły sprawność pracy duszpasterskiej. Wydał również uchwały antyhusyckie. Nadał przywileje kanonikom rezydującym w nadanych im beneficjach, dotując jednocześnie tych, którzy zdobywali wyższe wykształcenie. Dochody z młynów biskupich przeznaczył na pomoc chorym i ubogim w należącej do diecezji Słupcy, pośmiertnie zaś przekazał kapitule swój bogaty księgozbiór. Zmarł 24 sierpnia 1426 roku we wzniesionym przez siebie zamku w Gosławicach, a pochowany został w rozbudowanej za jego posługi poznańskiej katedrze.


Stulecia XIV i XV uważa się zazwyczaj za okres przejściowy pomiędzy wiekami średnimi a renesansem. Ulega rozkładowi średniowieczny porządek. Na polu społecznym można zaobserwować zwyrodnienie rycerstwa oraz rozprzężenie duchowieństwa, a były to przecież warstwy przewodzące ówczesnemu społeczeństwu. Wywoływało to z jednej strony krytykę, z drugiej zaś budziło świadomość potrzeby odpowiedniej reformy. Problem ten dotyczył nie tylko struktur państwowych, ale także, może nawet w jeszcze większym stopniu, struktur kościelnych. Zwrot w dziedzinie ideologii od ascetyzmu ku humanizmowi, od życia nadprzyrodzonego ku doczesności, poczęty w Italii, rozpowszechnia się szybko po całej kulturalnej Europie. Kościół w poszczególnych państwach stara się zaradzić nabrzmiałym na danym terenie problemom.

W diecezji poznańskiej w XIII i XIV wieku odbywały się zapewne synody coroczne lub przynajmniej co kilka lat. Domyślamy się tego, opierając swoje przypuszczenia na ogólnie przyjętej w tym względzie praktyce. Źródłowe wiadomości, i to niestety tylko przypadkowe, posiadamy dopiero od wieku XV. Dopiero bowiem z pierwszej połowy tego wieku zachowały się pierwsze księgi konsystorskie (od 1403 r.), kapitulne (od 1428 r.) i biskupie (od 1439 r.).
Właśnie z akt konserwatorskich pochodzi pierwsza wiadomość o Andrzeju Łaskarzu pochodzącym ze znanego rodu kujawskiego Godziembów, osiadłych w Gosławicach i Licheniu. Był cenionym kanonistą; studiował w Pradze, później w Padwie, gdzie w 1405 r. uzyskał "doctoratum in sciencia iuris canonici". Od 1411 r. spotykamy go w dyplomatycznej służbie królewskiej Władysława Jagiełły. Król powierzał mu przede wszystkim sprawy związane ze sporem z Zakonem Krzyżackim, był bowiem Łaskarz w tej kwestii najlepiej w Polsce zorientowany jurystą. Pełnił często na ościennych dworach monarszych trudne role przedstawiciela i obrońcy spraw polskich. Na soborze w Konstancji, jako członek polskiej delegacji, należał prawie do każdej ważniejszej komisji, dał się też poznać jako czołowy koncyliarysta, ale budował uczestników swoją pobożnością, przyjęło się go tam nawet określać mianem: "sanctus episcopus Polonorum".

Biskupem Poznańskim został wybrany w 1414 r. Był jednym z czterech kandydatów zaproponowanych kapitule przez Władysława Jagiełłę. Po powrocie z Konstancji w marcu 1418 r. rozwinął ożywioną działalność synodalną w diecezji. O najbardziej znanym jego synodzie, który odbył się w 1420 r., dowiadujemy się z akt wikariusza generalnego Wincentego Marcinkowskiego. Notatka tam zawarta wyraźnie wskazuje na dni pomiędzy 9 a 11 czerwca tr. jako na termin obrad synodalnych.

Przypuszczalnie na tym właśnie synodzie wydał Łaskarz obszerne statuty, liczące 63 artykuły. Oryginalnego tekstu statutów niestety nie posiadamy, znamy je jednak z kilku późniejszych kopii, znajdujących się w papierowych rękopisach, a pochodzących z XV i początku XVI w.

Jednym z głównych twórców statutów mógłby być profesor teologii Mikołaj Peyser, czyli znany nam także z innych źródeł. Mikołaj pochodzący z Pyzdr, syn Mikołaja ze Sługocina. Prawdopodobnie był on projektodawcą ustaw, które poprawione i uzupełnione zostały ogłoszone na synodzie przez biskupa Andrzeja Łaskarza Gosławskiego.

Wachlarz zagadnień, jakimi interesował się synod, jak wynika ze statutów, był bardzo szeroki. Są więc problemy związane ze sprawowaniem sakramentów i świętej liturgii. Prawodawca mówi w nich między innymi o przechowywaniu świętych materii, o sprawowaniu Mszy św., udzielaniu chrztu dzieciom, o sakramencie pokuty, wylicza święta nakazane; kładzie wielki nacisk na głoszenie kazań w dni świąteczne.
Niektóre sprawy są omówione szczegółowo, jak np. nawiedzanie chorych z Komunią św.; statut zabrania wtedy kapłanowi uczestniczenia w posiłku w domu nawiedzanego, dopóki nie wróci z Najświętszym Sakramentem do kościoła. Nie zezwala prawodawca pobierać opłat przed udzieleniem sakramentów św., godzi się natomiast na pobieranie przez kapłana zwyczajowych darów ofiarowanych później przez wiernych.

Wiele miejsca poświęca się sakramentowi małżeństwa; ustalono wiek nupturientów, zabroniono zawierania go w miejscach prywatnych, nakazuje się głosić zapowiedzi, które by pozwoliły wykryć ewentualne przeszkody.

Cała grupa statutów zajmuje się obyczajami duchownych oraz wiernych. Są więc sprawy związane z celibatem i strojem duchownych, troska o zastępowanie chorych kapłanów; problem ciekawego obyczaju, który musiał budzić sporo zastrzeżeń, mianowicie zbierania do kielicha pieniędzy przez kapłanów, po odprawieniu mszy prymicyjnej; uczęszczania do karczem. Zajął się też synod pewnymi niewłaściwościami w różnych tradycyjnych ludowych obyczajach związanych z zapustami, dyngusem, a także z różnymi sakramentaliami, np. z pogrzebami.

Prawodawca nakazał plebanom i beneficjatom posiadanie urzędowej pieczęci. Zabronił także uznawania wydarzeń za cudowne bez wyraźnego osądu w tej sprawie biskupa; to samo miało dotyczyć uznawania obrazów oraz figur kultowych za słynące łaskami. Jest też w statutach zawarta aktualna sprawa zwolenników Husa oraz określenie stosunku do odbytego niedawno Soboru Powszechnego w Konstancji.

Synod z roku 1420 odegrał niewątpliwie w dziejach Kościoła Poznańskiego ważną rolę. Jego statuty przez długie lata kształtowały życie kościelne w diecezji poznańskiej, były też wzorem dla innych diecezji.

opracowano na podstawie stron:
wikipedia
wikipedia
Archidiecezja Poznańska

 
SONDA
zobacz wyniki

<<   Listopad   >>
NiPoWtŚrCzPtSo
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30

MAPA SERWISU
STATYSTYKA